Ar ais go barr

 Téigh ar aghaidh

Samhail Chéimeanna Sonraí Náisiúnta

Samhail Chéimeanna Sonraí Náisiúnta

Foilseachán staitistiúil an CSO, , 11rn

Samhail Chéimeanna Sonraí Náisiúnta

Beidh Samhail Chéimeanna Sonraí Náisiúnta mar bhonn le dul chun cinn sa Straitéis Sonraí a thomhas.  Leagfar amach méadracht oibiachtúil do gach Céim Sonraí sa phlean cur chun feidhme ionas go mbeidh dul chun cinn infheicthe i dtreo soláthar iomlán na straitéise. Déanfar na príomhghníomhartha faoi na 5 thaca straitéiseacha a ailíniú freisin leis na Céimeanna Sonraí ionas go mbeidh a fhios ag an bhfoireann CSO conas a thacaítear leo ó chéim go céim.

Léiríonn an tsamhail an chaoi a bhforbraíonn cumas sonraí ar fud an chórais, ag forbairt ó thacair sonraí scoite go héiceachóras lán-chomhtháite, comhoibríoch atá in ann léargais agus luach ar leibhéal náisiúnta a sheachadadh. Is í an tsamhail seo bunús ár straitéise, ag nascadh tacaí na Straitéise Sonraí leis na deiseanna agus na dúshláin a sainaithníodh. Ailíníonn sí go sonrach:

  • Léargas Dírithe ar an gCustaiméir – Sonraí a mBíonn Toradh Leo: Tacú le torthaí eolasacha trína chinntiú go ngineann sonraí léargais ghníomhacha, fhiúntacha.
  • Sonraí Iontaofa – Iontaofa de réir Dearaidh: Muinín a neartú trí rialachas láidir agus iontaofacht.
  • Sonraí Náisiúnta Nasctha – Léargais Chomhtháite: Úsáid níos leithne sonraí náisiúnta a chumasú trí thacair sonraí a nascadh ar fud an chórais chun léargas cuimsitheach a sholáthar.
  • Daoine a Chumasú – Cumais a Fhorbairt: Cumas a fhorbairt trí na scileanna agus an saineolas riachtanach a fhorbairt chun sonraí agus Staidreamh Oifigiúil a bhainistiú, a threisiú agus a chur in iúl go héifeachtach.
  • Nuálaíocht le haghaidh Tionchair – Réitigh Nua a Spreagadh: Nuálaíocht a chothú trí léargais sonraí a aistriú ina réitigh phraiticiúla, chlaochlaitheacha.

I dteannta le Samhail Chéimeanna Forbartha Sonraí Náisiúnta, soláthraíonn na tacaí straitéiseacha seo treochlár soiléir d’earnáil phoiblí nasctha, bunaithe ar shonraí, ina mbíonn sonraí ar ardchaighdeán, a bhainistítear go freagrach, mar bhonn faoi chinnteoireacht bunaithe ar fhianaise, a spreagann nuálaíocht, agus ina n-uasmhéadaítear luach na sonraí ar mhaithe leis an leas poiblí.

Cuirtear síos san íomhá thíos faoi na Céimeanna Forbartha Sonraí Náisiúnta. Áirítear san fhorbairt Measctha, Saincheaptha, Comhoibríoch agus Geataí Sonraí Náisiúnta. Cuirtear eolas ar fáil san íomhá faoi Cheannaireacht Sonraí Dírithe ar Rialachas, Ceannaireacht Ghníomhach Sonraí, Ceannaireacht Réamhghníomhach Sonraí agus Ceannaireacht Chomhroinnte Sonraí.

Irish National Data Development Stages

Céimeanna Tábhachtacha agus Bonn Tacaíoch an Mhúnla

    1. Measctha - Ár bPríomhshainordú a Chomhlíonadh

      Ag an gcéim mheasctha, déantar sonraí ó iliomad foinsí, de ghnáth sonraí suirbhé agus riaracháin, a chomhcheangal chun críocha anailíseacha atá sonraithe ag an CSO chun freastal ar riachtanais náisiúnta nó le rialacháin idirnáisiúnta. Tacaíonn bainistíocht áitiúil sonraí le hanailís dhírithe agus nuálaíocht laistigh de réimsí, ag cruthú bunús le haghaidh comhtháthú agus ailíniú níos mó sna céimeanna ina dhiaidh sin.

      Tábhacht Straitéiseach
      Tógann an chéim seo acmhainn bhunúsach don chomhtháthú sonraí chun ról an CSO maidir le Staidreamh Oifigiúil a tháirgeadh agus ualach freagartha a bhainistiú a chomhlíonadh, agus leagann sí béim ar an ngá atá le comhleanúnachas agus idir-inoibritheacht níos mó. Ceadaíonn sí freisin foinsí nua sonraí a thabhairt isteach, lena n-áirítear ár n-úsáid leathnaithe agus an cumas amach anseo a bhaineann le sonraí atá i seilbh phríobháideach.
    2.  Saincheaptha - Luach a Dhíghlasáil trí Shonraí Tánaisteacha

      Le dul ar aghaidh chuig sonraí saincheaptha, léirítear aistriú i dtreo rochtain níos leithne ar shonraí tánaisteacha ó iliomad foinsí, rud a chumasaíonn torthaí staidrimh níos oiriúnaithe agus níos téamaí chun freastal ar riachtanais atá sonraithe ag páirtithe leasmhara náisiúnta agus a tháirgtear ag an CSO.

      Tábhacht Straitéiseach
      Léiríonn sé cumas an chórais, atá ag fás, chun sonraí atá ann cheana a athúsáid chun críocha náisiúnta, agus ag an am céanna dúbláil a laghdú agus éifeachtúlacht a fheabhsú.
    3. Comhoibríoch - Ar Obair Thar Theorainneacha

      Baintear an chéim chomhoibríoch amach nuair a roinneann ranna, gníomhaireachtaí agus an CSO sonraí agus saineolas go gníomhach ar bhonn earnála. Tacaítear leis seo trí rialachas láidir, ceannaireacht sonraí atá ag forbairt, scileanna méadaithe, agus úsáid modhanna staidrimh amhail rialú nochtaithe staidrimh. Tacaítear le páirtithe leasmhara a gcuid staidrimh féin a tháirgeadh le linn na céime seo trí VDRanna agus trí chomhairle ó shaineolaithe an CSO, cé go bhfuil deiseanna comh-fhorbartha teoranta ag ‘sadhlanna’ sonraí ar leith.

      Tábhacht Straitéiseach
      Léiríonn sé athrú cultúrtha agus oibríochtúil ó bhainistíocht sonraí bunaithe ar chomhlíonadh go comhoibriú agus nuálaíocht chomhpháirteach.
    4. Geataí Sonraí Náisiúnta - Lánacmhainneacht na Sonraí a Réadú
      Léiríonn na Geataí Sonraí Náisiúnta an leibhéal aibíochta is airde, nuair a chuirtear sonraí suirbhé, sonraí tánaisteacha agus sonraí atá i seilbh phríobháideach le chéile i réimsí téamacha (m.sh. Sláinte, Tithíocht, Geilleagar). Déantar na geataí seo a chomhfhorbairt agus a chomhstiúradh ag saineolaithe an CSO agus comhpháirtithe córais, ag cinntiú go gcuireann caighdeáin náisiúnta agus saineolas réimse araon lena ndearadh agus lena bhfeidhmiú, agus tacaíocht acu uile ó chreat rialachais láidir an CSO. Beidh Staidreamh Oifigiúil agus faisnéis le haghaidh úsáide seirbhíse poiblí bunaithe ar na bunúis láidre chéanna. Feidhmíonn an NSS mar acmhainn lárnach anseo, ag gníomhú mar líonra straitéiseach a neartaíonn comhoibriú, a chinntíonn comhsheasmhacht ar fud an chórais, agus a uasmhéadaíonn luach agus tionchar comhpháirtíochtaí sonraí.
      Tábhacht Straitéiseach
      Is bunchloch fhís sonraí an CSO iad na geataí, ag cumasú rochtain chomhordaithe, shábháilte agus fhreagrach ar fhoinsí sonraí príomhúla, tánaisteacha, atá i seilbh phríobháideach agus atá ar fáil go poiblí. Cuimsíonn siad cur chuige “ar fud an chórais” maidir le húsáid sonraí chun léargais náisiúnta chomhtháite a sholáthar.

Geataí Sonraí Náisiúnta

I gcomhar le páirtithe leasmhara an chórais, éascóidh na Geataí Sonraí Náisiúnta rochtain faoi rialachas ar na trí shraith sonraí atá leagtha amach sa tsamhail thíos, ag tacú le léargais chomhtháite, iontaofa agus inghníomhaithe. Tá an baint dhíreach ag an CSO leis an gcéad dá shraith agus tacaíonn sé le gníomhaíocht sa tríú sraith trí chaighdeáin, scileanna agus seirbhísí an NDI.

Leagtar amach san íomhá thíos na Geataí Sonraí Náisiúnta. Déantar cur síos faoi Shonraí Oscailte CSO, Sonraí Cosanta CSO agus Sonraí Oibríochta (OGCIO). 

Irish National Data Gateways

Chun an claochlú seo a chur chun cinn, táimid ag seoladh líonra Comhordaitheoirí Seirbhísí Sonraí CSO. Beidh na ceannairí seo ríthábhachtach chun comhtháthú a chur chun cinn ar fud réimsí téamacha éagsúla, chun comhsheasmhacht i soláthar sonraí a chinntiú, agus chun comhoibriú laistigh den earnáil phoiblí a fheabhsú. Oibreoidh siad go straitéiseach le comhghleacaithe earnálacha an NSS agus le daoine eile chun iarrachtaí a ailíniú, saineolas a roinnt, agus caighdeáin náisiúnta i mbainistíocht sonraí a threisiú. Beidh ról ríthábhachtach ag na comhordaitheoirí freisin i gcur chun cinn soláthar léargais atá dírithe ar an gcustaiméir ar bhealach níos fearr.

Bunúis Thacaíochta na Samhla

Tá rath Chéimeanna Forbartha Sonraí Náisiúnta bunaithe ar thrí phríomhbhunús: Sonraí Príomhúla, an NDI, agus Ceannaireacht Sonraí atá ag Forbairt.

  • Éiríonn bailiú Sonraí Príomhúla níos spriocdhírithe agus níos straitéisí de réir mar a théann an tsamhail ar aghaidh, faoi threoir cur chuige “sonraí tánaisteacha ar dtús”. Tosaíonn an CSO ar dhíriú iarrachtaí suirbhé ar réimsí nach féidir léargais nua a bhaint as sonraí atá ann cheana, ag cinntiú an luacha agus na héifeachtúlachta is mó. Soláthraíonn an straitéis réimse tacaíochtaí breise do bhailiú sonraí príomhúla, lena n-áirítear tacaíochtaí innealtóireachta sonraí agus teagmhála freagróirí. Tacaíonn sí freisin le rannpháirtíocht níos doimhne le páirtithe leasmhara ar leibhéal earnála.
  • Soláthraíonn an Bonneagar Sonraí Náisiúnta cnámh droma struchtúrtha an chórais sonraí, ag cur ar chumas sonraí sreabhadh go héifeachtach ón mbailiú go dtí léargas. Bunaithe ar na tacaí Caighdeáin, Scileanna agus Seirbhísí, cuireann sé cáilíocht chun cinn, forbraíonn sé cumas, agus soláthraíonn sé sonraí iontaofa, inrochtana.
  • Forbraíonn Ceannaireacht Sonraí atá ag Forbairt ó rialachas dírithe ar chomhlíonadh i dtreo cultúr comhroinnte cuntasachta agus nuálaíochta. De réir mar a dhéantar freagracht a tharmligean, leabaítear bainistíocht sonraí mar chuid de chleachtas laethúil, ag cumasú ranna agus gníomhaireachtaí chun sonraí a úsáid go muiníneach agus go freagrach.

Le chéile, cinntíonn na bunúis seo go bhfanann éiceachóras sonraí na hÉireann comhleanúnach, iontaofa agus réidh don todhchaí, ag cur ar chumas an CSO ceannaireacht a thabhairt agus luach a sholáthar trí léargas bunaithe ar fhianaise.